2 - وهسوذان بن جستان [ بن مرزبان بن جستان ] الدّيلمى ، دوّمين كسى از اعضاء اين خاندان كه بعد از مرزبان بن جستان مذكور نام او در كتب تواريخ مكرّر بميان ميآيد « و هسوذان بن جستان الدّيلمى » است ، در وهلهء اوّل از نام پدر او كه جستان است شايد چنين متبادر بذهن شود كه وى برادر مرزبان بن جستان مذكور قبل ازو باشد ، ولى چون اين وهسوذان بتصريح طبرى ( 3 : 1880 ) در سنهء 259 يعنى هفتاد سال بعد از مرزبان مذكور ( سنهء 189 ) در حيات بوده است ويرا بدون شك بايد نوادهء مرزبان مذكور فرض نمود چنان كه ما در فوق عنوان كرده‌ايم و چنان كه سايرين ( يعنى يوستى و واسمر و زامباور و آقاى كسروى ) نيز همه همين نحو عنوان كرده‌اند نه برادر او چه عادة اين مقدار فاصله بين عمر دو برادر بسيار مستبعد است گرچه محال نيست ، صاحب‌ترجمه از مخلصين انصار حسن بن زيد معروف بداعى كبير اوّلين سادات علويّهء طبرستان ( 250 - 270 ) و يكى از اوّلين كسانى بود كه با وى بيعت نمود و بدين مناسبت نام او در ضمن سوانح احوال داعى مزبور در كتب تواريخ مانند طبرى و ابن الأثير و ابن اسفنديار و ظهير الدّين در حوادث سنوات 250 ، 252 ، 259 مكرّر برده شده است « 1 » و عين عبارت طبرى در اين مورد اخير از قرار ذيل است : « و فيها [ اى فى سنة 259 ] كانت وقعة بين محمّد بن الفضل بن سنان القزوينى و وهسوذان بن جستان الدّيلمى فهزم محمّد بن الفضل وهسوذان « 2 » » ( طبرى 3 : 1880 ) ،

--> ( 1 ) طبرى 3 : 1528 ، 1686 ( باسم « ابن جستان » ) ، 1880 ، و ابن الأثير 7 : 69 ( باسم « جستان » كه قطعا سهو است بجاى « ابن جستان » ) ، 105 ، و ترجمهء ابن اسفنديار 169 ، و ظهير الدّين 287 ، 291 ، ( 2 ) چنان كه ملاحظه مىشود وهسوذان بتصريح طبرى تا سنهء 259 بنحو قدر متيقّن در حيات بوده است ، ولى ابن اسفنديار و ظهير الدّين وفات او را ( بدون تعيين تاريخ خصوصى آن ) در ضمن سوق حوادث سنوات 250 - 252 ذكر كرده‌اند بنحويكه از سياق عبارت آن دو مؤلّف چنان مستفاد مىشود كه ايشان وفات صاحب‌ترجمه را در يكى از